Giải pháp mạng GPON/FTTH cho chung cư đưa cáp quang tới từng căn hộ

Theo CRBE Việt Nam thì nguồn cung chung cư đạt gần 36.000 căn tại Hà Nội, cho thấy xu hướng mở rộng chung cư ngày càng cao. Xu hướng sử dụng mạng GPON/FTTH đưa cáp quang tới từng căn hộ phù hợp hơn với nhu cầu Internet tại chung cư hiện nay. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, số liệu cập nhật đến tháng 9/2025 cho thấy 87,4% hộ gia đình trên cả nước đã sử dụng cáp quang. Mức phổ cập này cho thấy FTTH đã trở thành hạ tầng truy nhập quen thuộc của các hộ gia đình.

Vậy cấu trúc mạng GPON/FTTH cho chung cư như thế nào? Lợi ích nó đem lại cho chủ đầu tư và cư dân ra sao?

Tổng quan về mạng GPON và mô hình FTTH cho chung cư

1. GPON và FTTH là gì?

FTTH là mô hình đưa cáp quang đến tận nhà người dùng. Trong chung cư, tuyến cáp quang sẽ đi vào từng căn hộ và kết nối với thiết bị đầu cuối ONT (Modem). Từ ONT, đường mạng mới sử dụng cáp đồng để phân phối tới các thiết bị trong nhà như máy tính, tivi, thiết bị wifi, thiết bị IOT.

GPON là công nghệ mạng quang thụ động theo họ tiêu chuẩn ITU-T G.984. GPON sử dụng kết nối điểm đến đa điểm: một cổng quang trên thiết bị OLT phục vụ nhiều ONT thông qua bộ chia quang thụ động, gọi là splitter.

2. Ưu điểm của công nghệ mạng GPON và mô hình FTTH với chung cư

Đối với nhu cầu sử dụng mạng hiện nay của các gia đình Việt, thì công nghệ GPON và mô hình FTTH mang ưu điểm vượt trội về cả tốc độ và cấu trúc:

• GPON hỗ trợ tốc độ tải xuống (downstream) lên đến 2.5 Gbps và tải lên (upstream) 1.25 Gbps, đáp ứng mượt mà nhu cầu đa dịch vụ như Internet tốc độ cao, truyền hình 4K/8K, camera an ninh độ phân giải cao và nhà thông minh (Smart Home).
• GPON sử dụng tín hiệu quang đến tận từng căn hộ nên không sợ nhiễu sóng điện tử, khoảng cách truyền tải lớn mà không sợ suy hao.
• GPON sử dụng mô hình điểm – đa điểm thông qua các bộ chia quang spliter nên không cần phải sử dụng tủ trung tâm với Switch nhiều cổng và đường dây mạng tại từng tầng.
• Cấu trúc FTTH GPON giúp chung cư dễ dàng nâng cấp, mở rộng khi có nhu cầu.

Cấu trúc hạ tầng mạng GPON/FTTH trong tòa nhà

Hạ tầng mạng GPON triển khai theo mô hình FTTH trong tòa nhà được xây dựng theo kiến trúc mạng quang thụ động điểm – đa điểm. Cấu trúc tổng thể của hạ tầng này gồm 3 thành phần chính gồm:

1. Thiết bị OLT: Đây là thiết bị đầu cuối đặt tại phòng máy trung tâm của tòa nhà hoặc trạm của nhà mạng. OLT làm nhiệm vụ phân phát và quản lý toàn bộ lưu lượng tín hiệu quang (Internet, IPTV, VoIP, Camera…).
2. Thiết bị ODN: Đây là hệ thống cáp quang, măng xông, hộp ODF (Optical Distribution Frame) và đặc biệt là các Bộ chia quang thụ động (Optical Splitter). Splitter không cần nguồn điện, giúp chia tách 1 sợi quang từ OLT thành nhiều sợi đến các tầng (tỷ lệ phổ biến là 1:8, 1:16, 1:32 hoặc 1:64).
3. Thiết bị ONT / ONU: Đây là thiết bị đặt tại mỗi căn hộ hoặc văn phòng thuê bao, chuyển đổi tín hiệu quang học thành tín hiệu điện (LAN, Wi-Fi, thoại, hình ảnh) để các thiết bị đầu cuối sử dụng.

Vậy hạ tầng cáp quang trong tòa nhà được phân tầng như thế nào?

Hạ tầng cáp quang trong tòa nhà được phân tầng theo cả chiều dọc (trục) và chiều ngang (tầng). Cụ thể như sau:

• Phòng máy trung tâm MDF thường đặt ở tầng trệt hoặc tầng hầm, là nơi đặt tủ rack chưa thiết bị OLT, bộ chuyển đổi nguồn, thiết bị lưu trữ và kết nối với đường trục (Backbone) của các nhà mạng (VNPT, Viettel, FPT…).
• Trục cáp đứng là cáp quang (thường là loại cáp quang có dung lượng sợi quang cao từ 12FO, 24FO hoặc 48FO) được kéo từ phòng MDF theo các hộp kỹ thuật điện/viễn thông lên từng tầng.
• Tủ kỹ thuật IDF: Tại mỗi tầng hoặc nhóm tầng đặt các hộp ODF kết hợp với các bộ chia quang cấp 1 hoặc cấp 2.
• Từ hộp kỹ thuật tại tầng cáp quang thuê bao FTTH loại 1FO hoặc 2FO được kéo luồn trong ống gen, hoặc trên trần đến tận cửa hoặc bên trong căn hộ, kết thúc tại cổng cắm quang hoặc cắm trực tiếp vào thiết bị ONT như Modem.

Cách thiết kế và triển khai mạng GPON/FTTH cho tòa nhà

Sau khi đã hiểu cấu trúc và lợi ích mạng GPON với mô hình FTTH triển khai cho chung cư, vậy thì cách để thiết kế và triển khai cụ thể nó như thế nào?

Về bản chất hệ thống mạng cho tòa nhà đều có các bước triển khai giống nhau, nó chỉ khác nhau ở từng thành phần chi tiết. Bạn có thể tham khảo cách triển khai hệ thống mạng cho tòa nhà ở bài viết trước mình đã hướng dẫn.

Trong bài viết này mình sẽ đi vào các phần chi tiết để thiết kế và triển khai mạng GPON/FTTH:

1. Khảo sát nhu cầu

Trước khi chọn vật tư, ta cần xác định số tầng triển khai cho tòa nhà, số căn hộ mỗi tầng, nhu cầu băng thông và khả năng mở rộng trong tương lại. Khảo sát phải xác định rõ vị trí phòng mạng trung tâm, đường cáp trục đứng, đường cáp hành lang và điểm đưa cáp quang vào căn hộ.

Chủ đầu tư cần thống nhất với nhà mạng về điểm bàn giao, sở hữu hạ tầng, phạm vi bảo trì và phương án xử lý sự cố. Nếu dự kiến có nhiều nhà mạng cần bố trí sẵn không gian, đường dẫn cáp và sợi cáp dự phòng cho việc đấu nối.

2. Lựa chọn tỷ lệ chia và bố trí bộ chia quang

Như đã giới thiệu ở trên, bộ chia quang có các loại chia từ 1:4 đến tận 1:64, với mô hình GPON cho chung cư thì thường sử dụng bộ chia quang 1:32 hoặc 1:64. Tuy nhiên khi lựa chọn ta cần quan tâm đến số căn hộ sử dụng, lưu lượng vào giờ cao điểm, quỹ công suất quang. Bộ chia quang có tỷ lệ chia càng lớn thì tăng suy hao và số thuê bao cùng sử dụng dung lượng cổng PON.

Ta có thể bố trí bộ chia quang theo 2 cách sau:

• Cách 1 – Chia tập trung: Đặt bộ chia tại một điểm chính, thuận tiện quản lý và đấu chuyển, đoạn cáp sau splitter lên các tầng cần nhiều sợi hơn.
• Cách 2 – Chia hai cấp: Đặt bộ chia cấp một ở điểm tổng và cấp hai gần nhóm căn hộ. Chẳng hạn, bộ chia quang 1:4 ở cấp một kết hợp với bộ chia quang 1:8 ở cấp hai thì ta có tổng tỷ lệ chia 1:32.

Ví dụ: Chung cư có 20 tầng, mỗi tầng có 12 căn hộ, tổng cộng có 240 căn hộ. Giả sử một nhà mạng phục vụ toàn bộ và bố trí 32 ONT trên mỗi cổng PON, thì số cổng tối thiểu theo số lượng đầu cuối là 240 : 32 = 7.5 làm tròn lên thành 8 cổng PON. => Như vậy với 8 bộ chia quang 1:32 ta có thể tạo ra 256 đầu ra đáp ưng nhu cầu 240 căn hộ và vẫn dư 16 đầu ra để dự phòng.

Có thể bạn sẽ quan tâm sản phẩm:

Bộ chia quang 1×64 – Optical Splitter PLC 1×64

Bộ chia quang 1×32 – Optical Splitter PLC 1×32

3. Tính suy hao tuyến và kiểm tra băng thông

Khi tính suy hao ta cần phải tính tuyến cáp từ cổng OLT đến ONT, kể cả đoạn cáp quang ngoài tòa nhà nếu OLT đặt tại trạm nhà mạng. Tổng suy hao cần tính sẽ là:

Suy hao tuyến = Suy hao cáp + Suy hao mối hàn + Suy hao đầu nối + Suy hao splitter

Khi tính suy hao tuyến xong, ta cần phải bổ sung phần dự phòng kỹ thuật và đối chiếu với

Sau đó, bổ sung phần dự phòng kỹ thuật và đối chiếu với cấp quang của thiết bị. Cần kiểm tra cả chiều lên, chiều xuống và giới hạn công suất thu; suy hao quá lớn làm tín hiệu yếu, còn công suất quá cao có thể gây quá tải bộ thu.

Về dung lượng, phải tính tải đồng thời trên từng cổng PON và tuyến uplink của OLT. Splitter chia công suất quang, còn băng thông được điều phối bởi hệ thống; không nên lấy tốc độ GPON chia đều cho số căn hộ rồi coi đó là tốc độ cố định của mỗi thuê bao.

4. Chọn cáp quang và vật tư đồng bộ

5. Thi công cáp quang và đấu nối

Đường cáp trục đi giữa các tầng cần được cố định và đỡ tải để tránh trọng lượng tuyến cáp nặng làm hỏng mối hàn hoặc đầu nối quang. Đường cáp đến từng căn hộ phải có đường đi rõ ràng, được bảo vệ tại góc chuyển hướng và chưa chiều dài phục vụ đấu nối, bảo trì.

Các vị trí xuyên sàn, xuyên khoang cháy phải đáp ứng tiêu chuẩn chống cháy theo yêu cầu. Sau khi thi công hàn nối sợi quang cần sắp xếp sợi dây trong khay hàn quang và vệ sinh đầu nối, gắn nhãn rõ ràng. Nhãn gắn phải dễ dàng đối chiếu được căn hộ, hộp tầng, sợi cáp, cổng OLT, cổng Splitter để tránh đấu nhầm khi sử dụng.

Lợi ích mô hình GPON/FTTH cho chủ đầu tư và cư dân

1. Đối với chủ đầu tư

Khi sử dụng công nghệ GPON và mô hình FTTH chủ đầu tư sẽ có rất nhiều lợi ích từ chi phí đến quản lý:

• Sử dụng công nghệ GPON giúp hạn chế các thiết bị chủ động như Switch, Router,… từ đó giảm việc phải cấp điện cho các thiết bị, bảo trì.
• Mô hình này rất tối ưu quản lý hạ tầng có hệ thống từ cáp, hộp phối quang, và hồ sơ đấu nối được quy hoạch từ đầu, thuận tiện bổ sung thuê bao và khoanh vùng khi có sự cố.
• Chủ đầu tư dễ dàng chủ động mở rộng hệ thống mạng của tòa nhà khi tăng giảm số sợi dây dự phòng, không gian tủ rack, và đường ống luồn dây.
• Hệ thống ODN phù hợp có thể tiếp tục sử dụng khi thay đổi thiết bị đầu cuối và công nghệ PON.

2. Đối với cư dân

FTTH đưa đường truyền quang đến căn hộ, giảm sự phụ thuộc vào chất lượng đoạn cáp đồng. Khi được thiết kế đủ dung lượng, hệ thống có thể phục vụ đồng thời các nhu cầu như truyền hình trực tuyến, họp video, học tập và sao lưu dữ liệu với tốc độ tăng trưởng nhanh như hiện nay.

Cư dân có thể nâng cấp gói dịch vụ trong khả năng của hạ tầng và thiết bị mà không nhất thiết kéo lại toàn bộ tuyến cáp. Tuy nhiên, chất lượng sử dụng cuối cùng vẫn phụ thuộc năng lực mạng nhà cung cấp, gói cước, ONT, mạng nội bộ và vùng phủ Wi-Fi.

Tư vấn giải pháp mạng GPON/FTTH và mua vật tư viễn thông ở đâu uy tín?

Để lựa chọn đúng giải pháp, chủ đầu tư nên phối hợp nhà mạng và đơn vị có năng lực thiết kế, thi công mạng quang. Nhà cung cấp vật tư cần làm rõ mã hàng, thông số kỹ thuật, nguồn gốc và điều kiện bảo hành; vật tư đưa vào công trình phải phù hợp hồ sơ thiết kế và kết quả nghiệm thu.

Viễn Thông Xanh cung cấp các nhóm sản phẩm phục vụ hạ tầng quang như cáp quang, hộp phối quang ODF, splitter PLC, dây hàn, dây nhảy và phụ kiện đấu nối. Chủ đầu tư và nhà thầu có thể tham khảo danh mục trên website để xây dựng bảng vật tư cho từng hạng mục.

Ngoài ra, chúng tôi cam kết:

• Chất lượng sản phẩm 100% chính hãng.
• Đầy đủ CO/CQ có chứng chỉ ISO 9001:2015.
• Bảo hành đầy đủ theo hãng sản xuất.

Liên hệ ngay Viễn Thông Xanh qua Hotline 0982.960.685 để được tư vấn chi tiết về giải pháp GPON/FTTH và báo giá sản phẩm chi tiết!