Mô hình kết nối mạng và cách sử lý sự cố

Trong hạ tầng mạng hiện đại, việc kéo dài khoảng cách truyền dẫn vượt quá giới hạn 100m của cáp đồng là nhu cầu bắt buộc. Giải pháp phổ biến nhất chính là sử dụng cáp quang kết hợp với Converter quang (Bộ chuyển đổi quang điện). Tuy nhiên, việc kết nối thiết bị này với Switch chia mạng đôi khi gây lúng túng cho kỹ thuật viên mới vào nghề, đặc biệt là các vấn đề về đồng bộ tốc độ và ghép cặp thiết bị.

Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn quy trình kết nối chuẩn kỹ thuật và cách đọc lỗi thông qua đèn báo.

Tổng quan về mô hình kết nối

Trước khi đi vào đấu nối, bạn cần nắm rõ “đường đi” của tín hiệu. Converter quang đóng vai trò là cầu nối, chuyển đổi tín hiệu dạng ánh sáng (chạy trên cáp quang) sang tín hiệu điện (chạy trên cáp đồng) để Switch có thể hiểu và phân phối dữ liệu.

Mô hình kết nối tiêu chuẩn như sau: Hạ tầng mạng ISP/Trục chính --> Cáp quang --> Converter quang --> Dây LAN (RJ45) --> Switch chia mạng --> PC/Camera/Wifi.

Chuẩn bị thiết bị và vật tư cần thiết

Để quá trình thi công diễn ra suôn sẻ, hãy kiểm tra kỹ các vật tư sau:

• Converter quang: Xác định rõ bạn đang dùng loại 1 sợi (WDM) hay 2 sợi quang. Quan trọng nhất là tốc độ của Converter (10/100Mbps hay 10/100/1000Mbps – Gigabit) phải tương thích với nhu cầu hệ thống.

• Dây nhảy quang (Optical Patch Cord): Đây là đoạn dây nối từ hộp phối quang (ODF) hoặc đầu Fast Connector vào Converter.

  • Lưu ý: Phải chọn đúng chuẩn đầu kết nối (thường là SC – đầu vuông to). Nếu Converter dùng chuẩn UPC (màu xanh dương) thì dây nhảy cũng phải là đầu xanh dương.

• Dây cáp mạng (LAN): Sử dụng cáp Cat5e hoặc Cat6 đã bấm sẵn đầu RJ45.

• Switch chia mạng: Đảm bảo Switch hoạt động tốt.

Quy trình kết nối từng bước (Step-by-step)

Hãy thực hiện theo đúng trình tự sau để đảm bảo an toàn cho thiết bị (đặc biệt là mắt đọc quang):

Bước 1: Cấp nguồn cho thiết bị Cắm nguồn (Adapter 5V hoặc 12V tùy loại) cho Converter quang và Switch. Đảm bảo đèn PWR trên Converter đã sáng.

Bước 2: Kết nối tín hiệu quang

Tháo nắp nhựa bảo vệ bụi trên cổng quang của Converter và đầu dây nhảy. Cắm đầu dây nhảy quang vào cổng quang (thường ký hiệu là Tx/Rx hoặc A/B) trên Converter.

• Dấu hiệu nhận biết: Nếu tín hiệu quang thông suốt, đèn FX Link (hoặc Fiber Link) sẽ sáng.

Bước 3: Kết nối tín hiệu LAN sang Switch

Sử dụng dây cáp mạng (Cat5e/Cat6) cắm một đầu vào cổng RJ45 trên Converter, đầu còn lại cắm vào bất kỳ cổng Uplink hoặc cổng LAN nào trên Switch.

• Dấu hiệu nhận biết: Đèn TX Link (hoặc LAN Link) trên Converter và đèn tương ứng trên cổng Switch sẽ sáng hoặc nhấp nháy.

Bước 4: Kiểm tra hoạt động Ping thông mạng hoặc kiểm tra tín hiệu Internet trên thiết bị cuối nối vào Switch.

Các mô hình kết nối phổ biến và lưu ý kỹ thuật quan trọng

Đây là phần mà nhiều kỹ thuật viên thường mắc lỗi dẫn đến việc hệ thống không thông mạng.

Mô hình 1: Kết nối 2 Converter (Điểm – Điểm)

Đây là trường hợp bạn dùng 2 Converter để nối dài mạng LAN nội bộ (ví dụ: từ văn phòng A sang nhà xưởng B).

• Quy tắc ghép cặp (Pairing): Nếu dùng Converter 1 sợi quang (Single fiber), bạn bắt buộc phải dùng 1 cặp A và B.

  • Converter A: Truyền bước sóng 1310nm / Nhận 1550nm.

  • Converter B: Truyền bước sóng 1550nm / Nhận 1310nm.

  • Lỗi thường gặp: Lắp 2 con A hoặc 2 con B sẽ không bao giờ thông quang.

Mô hình 2: Kết nối Converter với Switch có cổng quang (SFP)

Trường hợp này Converter đấu nối trực tiếp vào một Switch trung tâm có cắm module SFP.

• Lưu ý: Tốc độ phải đồng nhất. Nếu Module SFP là 1Gbps thì Converter cũng phải là loại 1Gbps. Converter 100Mbps sẽ không thể “nói chuyện” với cổng SFP 1Gbps.

Hướng dẫn đọc đèn báo lỗi (Troubleshooting)

Trên Converter quang thường có 6 đèn LED. Hiểu ý nghĩa của chúng giúp bạn bắt bệnh cực nhanh:

• Đèn PWR (Power):

  • Sáng: Có nguồn.

  • Tắt: Mất nguồn (Kiểm tra Adapter, ổ cắm).

• Đèn FX Link (Quan trọng nhất): Báo hiệu trạng thái kết nối quang.

  • Tắt: Mất tín hiệu quang. Nguyên nhân: Đứt cáp quang, suy hao quá cao (mối hàn kém), cắm sai cổng A-A/B-B, hoặc sai dây nhảy (Single-mode cắm vào Multi-mode).

• Đèn TX Link: Báo hiệu trạng thái kết nối với Switch.

  • Tắt: Không có kết nối LAN. Nguyên nhân: Dây mạng hỏng, cổng Switch hỏng, hoặc chưa cắm dây.

• Đèn FDX/Col: Sáng khi hoạt động ở chế độ Full Duplex (Song công toàn phần). Nếu đèn này tắt hoặc nhấp nháy bất thường kèm theo mạng chập chờn, có thể do xung đột đụng độ dữ liệu (Collision).

Lời khuyên chuyên gia để hệ thống ổn định

1. Đồng bộ tốc độ (Auto-negotiation): Rất nhiều trường hợp Switch là 1Gbps nhưng Converter là 100Mbps (hoặc ngược lại) dẫn đến chập chờn. Tốt nhất nên dùng thiết bị cùng chuẩn tốc độ.

2. Đúng chuẩn dây nhảy: Không dùng dây nhảy Multi-mode (vỏ cam) cho Converter Single-mode (thường vỏ đen/xám) và ngược lại. Sự sai lệch này gây suy hao rất lớn và mất tín hiệu khi truyền xa.

3. Thứ tự bật nguồn: Trong các hệ thống lớn, nên bật nguồn Converter và Switch sau khi đã kết nối cáp quang hoàn tất để thiết bị tự động nhận diện tốc độ và chế độ truyền dẫn tốt nhất.

Kết luận

Việc kết nối Converter quang với Switch chia mạng không phức tạp nếu bạn nắm vững quy tắc về ghép cặp (A/B) và đồng bộ tốc độ. Măng xông quang hay Converter đều là những mắt xích quan trọng, một sự sai sót nhỏ ở dây nhảy hay nguồn điện cũng có thể làm gián đoạn cả hệ thống.

Hy vọng bài viết này giúp bạn tự tin hơn trong việc triển khai và xử lý sự cố mạng quang. Nếu cần tư vấn thêm về các dòng Converter quang hãy để lại câu hỏi để được hỗ trợ.

Xem thêm:

5 mô hình lắp đặt camera phổ biến hiện nay