Hướng Dẫn Lắp Đặt Măng Xông Quang Treo Cột và Chôn Ngầm

Trong hệ thống mạng cáp quang, nếu sợi quang là mạch máu truyền tải thông tin thì măng xông quang (Optical Splice Closure) chính là “tấm khiên” bảo vệ những điểm yếu nhất của hệ thống: các mối hàn.

Dù bạn sở hữu máy hàn xịn, tay nghề kỹ thuật viên cao, nhưng nếu măng xông bị lắp đặt sai quy cách bị vào nước, nứt vỡ do lão hóa hoặc đứt cáp do ngoại lực thì toàn bộ tuyến cáp sẽ bị tê liệt. Việc khắc phục sự cố măng xông thường tốn kém gấp nhiều lần so với chi phí đầu tư ban đầu.

Bài viết này sẽ đi sâu phân tích những lưu ý kỹ thuật quan trọng nhất khi thi công măng xông quang ở hai môi trường phổ biến: Treo cột (Aerial) và Chôn ngầm (Underground).

Tổng quan: Sự khác biệt giữa Măng xông Treo và Chôn ngầm

Trước khi đi vào chi tiết lắp đặt, chúng ta cần thống nhất về yêu cầu cơ bản. Dù treo hay chôn, một bộ măng xông đạt chuẩn phải đảm bảo được làm từ nhựa chất lượng cao (thường là nhựa ABS hoặc Polycarbonate – PC) để chịu được va đập cực mạnh và ăn mòn hóa học.

Tuy nhiên, mỗi môi trường sẽ có “kẻ thù” riêng:

• Treo cột: Kẻ thù là tia cực tím (UV), nhiệt độ thay đổi thất thường, gió bão và trọng lực.

• Chôn ngầm: Kẻ thù là áp suất nước, độ ẩm, đất đá chèn ép và sự xâm hại của côn trùng/gặm nhấm.

Kỹ thuật Treo Cột (Aerial Installation): Đối mặt với nắng gió

Khi thi công trên cột điện hoặc cột viễn thông, măng xông nằm lộ thiên hoàn toàn. Dưới đây là 3 điểm kỹ thuật bạn buộc phải tuân thủ:

1. Cố định an toàn và Bền bỉ

Sai lầm phổ biến nhất của các đơn vị thi công ẩu là dùng dây thít nhựa (lạt nhựa) để cố định măng xông vào giá treo. Dưới tác động của nắng mưa, dây nhựa sẽ bị giòn và gãy chỉ sau vài tháng, khiến măng xông rơi xuống đất gây đứt cáp.

• Giải pháp: Bắt buộc sử dụng bộ gông treo chuyên dụng hoặc đai thép không gỉ (đai inox).

• Vị trí: Đảm bảo khoảng cách an toàn với đường dây điện lực và độ cao đủ để tránh xe cộ vướng vào (nếu cáp băng đường).

2. Quy tắc “Bối dây dự phòng” (Slack Storage)

Tại sao luôn thấy một cuộn dây cáp tròn cạnh măng xông treo cột? Đó không phải là dây thừa bỏ đi, đó là sự tính toán cho tương lai.

• Mục đích: Khi cần bảo trì hoặc hàn nối lại, kỹ thuật viên sẽ tháo măng xông và hạ xuống đất để thao tác trong xe hoặc nơi an toàn, thay vì phải leo thang nguy hiểm.

• Lưu ý kỹ thuật: Cuộn dây dự phòng phải được quấn trên khung treo chữ thập hoặc giá cuốn cáp. Tuyệt đối tuân thủ bán kính cong tối thiểu của sợi quang để tránh gây suy hao tín hiệu (Micro-bending).

3. Chống thấm và lão hóa vỏ

Măng xông treo cột phải là loại có vỏ nhựa pha phụ gia chống tia UV. Ngoài ra, cần lưu ý kỹ thuật tạo “Vòng cổ chai” (Drip loop) cho cáp trước khi đi vào măng xông. Điều này giúp nước mưa chảy dọc theo dây cáp sẽ nhỏ xuống đất tại điểm thấp nhất của vòng lặp, thay vì chảy thẳng vào cổng cao su của măng xông.

Kỹ thuật Chôn Ngầm (Underground): Cuộc chiến với độ ẩm

Môi trường cống bể hay chôn trực tiếp khắc nghiệt hơn nhiều so với trên không. Nếu măng xông không kín, nước ngấm vào khay hàn sẽ gây ra hiện tượng mờ mối hàn, tăng suy hao và cuối cùng là mất tín hiệu.

1. Tiêu chuẩn IP68 là bắt buộc

Khác với treo cột (có thể dùng IP65), măng xông chôn ngầm bắt buộc phải đạt chuẩn IP68 (Chống bụi hoàn toàn và chịu được ngâm nước ở áp lực cao).

• Gioăng cao su: Đây là trái tim của khả năng chống nước. Trước khi đóng nắp, phải kiểm tra gioăng silicon xem có bị dính cát, bụi hay dị vật không. Chỉ một hạt cát nhỏ cũng có thể làm mất tác dụng của toàn bộ hệ thống gioăng.

• Cổng cáp: Sử dụng băng cao su non tự vá (mastic tape) hoặc co nhiệt kỹ càng tại các vị trí cáp đi vào/ra.

2. Vị trí đặt trong bể cáp (Manhole)

Một sai lầm kinh điển: Thả măng xông nằm bệt dưới đáy bể cáp.

• Rủi ro: Đáy bể là nơi tích tụ bùn đất, nước thải và rác. Măng xông nằm ở đây sẽ nhanh chóng bị oxy hóa ốc vít và dễ bị chuột cắn phá.

• Giải pháp: Măng xông phải được gắn cố định lên thành bể bằng giá đỡ (bracket), nằm cao hơn mức nước ngập thường xuyên nếu có thể.

3. Chôn trực tiếp trong đất (Direct Buried)

Trong trường hợp không có bể cáp, khi chôn măng xông trực tiếp xuống đất, bạn cần:

1. Lớp đệm: Đổ một lớp cát mịn xung quanh măng xông trước khi lấp đất. Điều này ngăn đá nhọn chọc thủng vỏ măng xông khi đất bị nén.

2. Băng cảnh báo: Đặt băng báo hiệu cáp quang (thường màu vàng/cam) phía trên măng xông khoảng 20-30cm. Điều này giúp máy xúc hoặc người đào đất sau này nhận biết được có thiết bị bên dưới để dừng lại kịp thời.

3. Bảo vệ cơ học: Nếu chôn ở nơi có xe tải trọng lớn đi qua, nên đặt măng xông trong một hố ga bê tông nhỏ hoặc hộp bảo vệ riêng.

Checklist quy trình kỹ thuật “Bất di bất dịch”

Dù lắp đặt ở đâu, đây là những thao tác kỹ thuật quyết định chất lượng mối nối bên trong:

• Cố định dây gia cường (Strength Member): Sợi quang rất mỏng manh. Mọi lực kéo căng từ bên ngoài phải được chịu bởi dây gia cường (lõi thép hoặc FRP) của cáp. Bạn phải siết chặt dây gia cường này vào cốt kim loại của măng xông. Nếu bỏ qua bước này, cáp sẽ bị tuột khi có ngoại lực kéo.

• Sắp xếp khay hàn: Các ống co nhiệt bảo vệ mối hàn phải được ấn chặt vào rãnh (khe) giữ. Các sợi quang (Pigtail) đi trong khay phải gọn gàng, không bị chèn ép hay gập gãy khi đóng nắp khay.

• Test áp suất (Pressure Test): Mẹo chuyên gia: Trước khi rời đi, hãy bơm khí vào măng xông qua van (nếu có) và theo dõi đồng hồ áp suất. Nếu kim đồng hồ tụt, nghĩa là măng xông bị hở. Hãy tìm và khắc phục ngay lập tức thay vì đợi đến khi nước vào làm hỏng thiết bị.

Kết luận

Măng xông quang không chỉ là một hộp nhựa chứa dây, nó là lớp bảo vệ cuối cùng cho sự ổn định của hệ thống mạng. Việc chọn đúng loại măng xông (Treo hay Ngầm) và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình lắp đặt sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm hàng trăm triệu đồng chi phí vận hành và sửa chữa sau này.

Lời khuyên: Đừng vì tiết kiệm một chút chi phí vật tư mà lựa chọn các loại măng xông vỏ nhựa tái chế kém chất lượng, hoặc bỏ qua các phụ kiện làm kín. “Đường dài mới biết ngựa hay” – chất lượng măng xông sẽ được chứng minh qua những mùa mưa bão.

Bạn đang tìm kiếm giải pháp măng xông quang chất lượng cao cho dự án?

Tại Viễn Thông Xanh, chúng tôi cung cấp đầy đủ các dòng măng xông quang (2FO – 96FO – 144FO) đạt chuẩn IP68, vỏ nhựa ABS siêu bền chuyên dụng cho cả treo cột và chôn ngầm.

Xem thêm:

Các loại Măng xông quang: Nên chọn loại Mũ chụp hay Nằm ngang?